سه شنبه 30 بهمن ماه 1397 ساعت 04:11
حوزه معاونت پژوهشي




 


درباره شرکت تامسون-رويترز
 (ISI)

 تاريخچه مؤسسه ISI و تبديل آن به شرکت تامسون-رويترز

مؤسسه ISI يا  Institute for Scientific Information  که امروزه دانشگاهيان اين مجموعه را با نشريات علمي-پژوهشي آن مي‌شناسند در واقع مؤسسه‌اي بر پايه انتشارات علمي بود که در  سال 1960 توسط يوجين گارفيلد آمريکايي تأسيس شد. پس از آنکه گارفيلد ديگر توانايي ادامه اداره مؤسسه را نداشت اين مجموعه را در سال 1992 به مؤسسه علمي تامسون واگذار نمود که بعد از اين واگذاري با نام Thomson ISI شناخته شد. شرکت تامسون در سال ۲۰۰۲ شرکت رويترز را نيز خريداري کرده و شرکت تامسون-رويترز Thomson Reuters   با رياست ديويد تامسون تشکيل شد که فعاليت‌هاي خود را بسيار گسترش داد. دفتر مرکزي شرکت تامسون-رويترز در نيويورک قرار دارد. اين شرکت در حال حاضر يک شرکت بسيار بزرگ است که علاوه بر بخش علمي در حيطه‌هاي اقتصادي و حقوقي نيز بسيار فعال است و عمده درآمدش از دو بخش اقتصادي و حقوقي حاصل مي‌شود. 


قسمت علمي شرکت تامسون-رويترز به وب‌آف‌نالج (Web of Knowledge) يا WOK شهرت دارد. اولين و مهم‌ترين کار وب‌آف‌نالج اين است که ليست مجلات  نمايه شده در اين شرکت را منتشر مي‌کند.
 دومين کار اين بخش نيز تهيه ضريب تأثير براي دسته‌اي خاص از مجلات علمي نمايه شده در شرکت تامسون-رويترز است و اطلاعات اين نشريات خاص (ضريب تأثير‌دار) در زير بخشي با نام گزارش استنادي مجلات (Journal Citation Reports) يا JCR   ارائه مي‌شود.

 اينمؤسسه مدعي است که با نگاهي کاملاً بي‌طرف و واقع‌بينانه نسبت به ارزيابي مقالات، مجلات و ژورنال‌هاي علمي-پژوهشي اقدام مي‌کند اما شايعاتي مبني بر تمايز قائل شدن اين مؤسسه به‌ويژه در مورد کشورهاي جهان سوم وجود دارد.

 

عموم فعاليت‌هايي که در بخش علمي شرکت تامسون-رويترز يا WOK  انجام مي‌شود:

 - WOK وظيفه آناليز و دسته‌بندي مقالات و سرويس‌هاي پژوهش از علوم انساني تا علوم پايه را برعهده دارد و هر ساله ليستي از مجلات و مقالات معتبري که با استانداردهاي اين مؤسسه سازگار است را تحت عنوان ISI منتشر مي‌کند تا استفاده‌کنندگان دسترسي آساني به اين اطلاعات داشته باشند و از اصل و جعل بودن و ميزان اعتبار نشريه اطمينان يابند.
تذکر:  نشريات فارسي و ايراني نيز در بين نشريات با نمايه ISI از بخش علمي شرکت تامسون-رويترز قرار دارند.

 - در حقيقت WOK مجلات علمي منتشر شده در دنيا را به منظور تبادل اطلاعات ميان پژوهشگران فهرست‌بندي مي‌نمايد. تعداد مجلات
 ISI و حتي شماره آنها نيز ثابت نيستند. يک مجله ممکن است در يک زمان، از مجلات ISI محسوب شود، اما به دليل کاهش بار علمي، بعداً از ليست مجلات ISI کنار گذاشته شود. در حال حاضر بيش از ۱۶۰۰۰ مجله، در ليست ISI قرار دارند. از اين ليست چيزي حدود 1100 مجله درحوزه علوم انساني و هنر مي‌باشند. هر ساله ۲۰۰۰مجله جديد مورد ارزيابي قرار مي‌گيرد و حدود 10  تا15 درصد آنها به ليست ISI اضافه مي‌شوند.

 - بخش علمي تامسون-رويترز يا WOK همچنين يک ژورنال براي برخي نشريات ISI  به نام گزارش استنادي JCR دارد که بطور سالانه منتشر مي‌شود که درآن ضريب تاثير
 (IF)  اين نشريات خاص ISI،  آورده مي‌شود.
توجه:
همه نشريات نمايه شده ‌ISI در گزارش JCR قرار ندارند.

 - اين مرکز همچنين جوايز و سمينارهايي در رابطه با علوم مختلف در سراسر دنيا برگزار مي‌کند و به بعضي از دانشجويان و پژوهشگران برتر دنيا بورس تحصيلي اعطا مي‌کند
.

 - بعضي از منابع به نقش
 WOK در تدوين سياست هاي آموزشي دانشگاه‌هاي معتبر آمريکا و مراکز آموزشي و پژوهشي کشورهاي عضو اتحاديه اروپا اشاره دارند.

 - WOK با طراحي افقي بلندمدت و تعهد اخلاقي نسبت به ارائه و ثبت برترين‌هاي علوم مختلف، خود را نه تنها به عنوان يک بخش از شرکت تامسون-رويترز  بلکه بعنوان يک بانک اطلاعاتي بسيار قوي درسطح جهان معرفي کرده است به طوري‌که امروزه در بسياري از نقاط دنيا و از جمله کشور ايران چاپ مقاله در
  نشريات نمايه شده توسط شرکت تامسون-رويترز را به عنوان يکي از شرايط ارتقاء اعضاء هيأت علمي دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالي مي‌دانند.

 - نمايه‌سازي نشريات ISI در شرکت تامسون-رويترز با نمايه‌هاي خاص در
 Web Of Science

 وب‌آف‌ساينس (Web Of Science: WOS) نيز در واقع قسمتي از شرکت تامسون-رويترز است که به نوعي در داخل و بطن WOK قرار دارد و زيرمجموعه‌اي از آن محسوب مي‌شود و در واقع WOS خود شامل چندين پايگاه‌ داده و يا نمايه بزرگ است که تعدادي از آن‌ها مربوط به کنفرانس‌ها است.
 
 S
WOحدود ۴۵  زبان مختلف و بيش از ۱۲ هزار مجله را پوشش مي‌دهد.  امروزه يک بخش علمي از شرکت تامسون-رويترز با عنوان Clarivate Analytics به ارائه ليست تمامي مجلات تحت پوشش اين مؤسسه مي‌پردازد.  مجموعه وب‌آف‌ساينس شامل چهار نمايه اصلي زير مي‌باشد و مجلات موجود در اين چهار نمايه از اعتبار علمي بيشتري برخوردارند:

 --  
نمايه استنادي علوم

 Science Citation Index: SCI يا Science Citation Index Expanded: SCID 
که زمينه‌هاي فني، مهندسي، پزشکي و کشاورزي را شامل مي‌شود.

 --  
نمايه استنادي علوم اجتماعي ( Social Science Citation Index: SSCIکه حدود ۱۱۸۰ مجله در زمينه علوم اجتماعي را پوشش مي‌دهد.

 --  
نمايه استنادي هنر و علوم انساني ( Art & Humanities Citation Index: AHCIکه حدود ۱۱۳۰ عنوان مجله در حيطه هنر و علوم انساني را شامل مي‌شود.

 --  
نمايه استنادي علوم نوپديد به  Citation Index: ESCI Emerging Sources   که اين نمايه به تازگي به ليست نمايه‌هاي اين وب‌سايت اضافه شده است و علوم و مجله‌هاي با موضوعات نوپديد را 
شامل مي‌شود.

 


ضريب تأثير واقعي
 فقط مربوط به شرکت تامسون-رويترز است و در ضمن به هر نشريه‌اي هم که در اين شرکت نمايه شود، تعلق نمي‌گيرد. در واقع تا زماني که مجله‌اي در ليست يکي از چهار نمايه اصلي معرفي شده اين شرکت قرار نگيرد، ضريب تأثير (ايمپکت فاکتور) يا
 IF به آن تعلق نمي‌گيرد. به عبارت ديگر، يک مجله مي‌تواند توسط موسسه تامسون-رويترز يا همان مؤسسه توسعه يافته ISI سابق نمايه شده باشد و در اين وب‌سايت موجود باشد اما تا زماني که زيرمجموعه‌ي يکي از اين چهار نمايه اصلي قرار نگيرد، ضريب تأثير به آن نشريه تعلق نمي‌گيرد و صرفاً به آن يک نشريه ISI معمولي يا ISI Listed گفته مي‌شود ولي اگر مجله‌ نمايه‌ شده‌ در شرکت تامسون-رويترز يا همان مؤسسه توسعه يافته ISI سابق، در يکي از اين چهار نمايه قرار گيرد آنگاه ضريب تأثير دريافت مي‌کند و در ليست مجلات پايگاه گزارش استنادي مجلات اين مؤسسه يا همان JCR   قرار مي‌گيرد. 

لازم به ذکر است که حضور يک مجله در يکي از اين چهار نمايه اصلي اولين شرط براي دريافت ضريب تأثير است و دريافت ضريب تأثير توسط يک مجله بعد از حضور آن در يکي از اين نمايه‌ها معمولاً حداقل دو سال زمان نياز دارد. البته ممکن است يک مجله بيشتر از دو سال نيز در انتظار دريافت ضريب تأثير باشد و يا ممکن است به دليل عدم رعايت يک‌ سري از قوانين علمي مصوب اين مؤسسه، از ليست‌هاي اوليه نيز اخراج شود
.  


توجه شود که به تبعيت از شرکت تامسون-رويترز يا همان مؤسسه توسعه يافته ISI سابق، ساير مؤسسه‌هايي در دنيا که نشريات را نمايه مي‌کنند نيز با استفاده از فرمول‌هايي براي خويش ضريب تأثير ساليانه منتشر مي‌کنند. اما اين ضريب تأثير واقعي نيست و رسميت ندارد و در گزارش JCR شرکت تامسون-رويترز هم ذکر نمي‌شود. زيرا ممکن است آن نشريه حتي در ليست ISI از شرکت تامسون-رويترز نمايه نشده باشد.





معرفي شاخص‌هاي ارزيابي اعتبار نشريه‌ها و مقاله‌ها

 

انواع شاخص هاي ارزيابي

Impact Factor   (محاسبه توسط بخش علمي شرکت تامسون-رويترز يا همان WOK)

SNIP   (محاسبه توسط Scopus )

IPP   (محاسبه توسط Scopus )

SJR  (محاسبه توسط Scopus )

JIF  (محاسبه توسط WOK )

JRK  ( محاسبه توسط WOK )


ضريب تأثير
Impact Factor  

يک شاخص کمي براي ارزيابي، مقايسه، و رتبه بندي نشريات علمي در رشته‌هاي مختلف در سطح ملي يا براي مقايسه مجله‌ها در سطح بين‌الملل است. اين شاخص نشان‌دهنده فراواني استنادهايي است که در طول يک دوره زماني مشخص به يک مقاله چاپ شده در يک نشريه داده مي‌شود.

اين شاخص نخستين بار توسط يوجين گارفيلد به کار برده شد.

نتايج اين ارزيابي درJCR  يا گزارش هاي ارجاع مجله چاپ ميشود. اين ضريب براي مجلات بر مبناي يک دوره 2 ساله محاسبه مي‌گردد.
نحوه محاسبه Impact Factor

 براي مثال ضريب تأثير سال ۲۰۱۸ يک نشريه به‌صورت زير محاسبه مي‌شود:

 تعداد استنادهاي ساير نشريات به آن نشريه درسال ۲۰۱۸ بابت مقالات چاپ شده در سال‌هاي ۲۰۱۶ و  ۲۰۱۷ در نشر يه مورد نظر
   تقسيم بر  مجموع مقالات منتشر شده در آن نشريه در سال‌هاي ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷

يعني ميانگين استناد بر مقاله در يک بازه زماني دو ساله.

 

 Impact Factor فقط در مورد نشريات نمايه شده در بانک اطلاعاتي Web OF Science     از شرکت تامسون-رويترز محاسبه و منتشر مي‌شود. بدين ترتيب فقط مجلات خاصي با نمايه  ISI که در ليست  ISI  از شرکت تامسون-رويترز قرار دارند داراي Impact Factor واقعي مي‌باشند.

جستجوي Impact Factor

 يکي از بهترين راه‌ها براي يافتن ضريب تأثير يا impact factor مجلات ISI، استفاده از سايت زير است. در اين سايت لازم است شماره ISSN مجله را در باکس مربوطه وارد و جستجو کنيد تا impact factor مجله را در سال‌هاي اخير نشان دهد:

www.bioxbio.com

 از طريق ورود به بخش هاي زير ميتوانيد ژورنال‌هاي مشهوري که توسط خود وب سايت پيشنهاد مي‌شوند و بالاترين ايمپکت فاکتور را دارند و يا در ليستPLOS قرار دارند را مشاهده کنيد.

 

در اين قسمت نيز مي‌توانيد ژورنال‌ها را به صورت موضوعي مشاهده نماييد.

ايرادات Impact Factor

Impact Factor اگرچه مي‌تواند معياري براي سنجش کيفيت نشريات باشد اما به دليل محدوديت‌هايي که دارد نبايد آنرا به تنهايي شاخصي براي ارزشيابي و سنجش کيفيت مجلات دانست.

 ناکافي بودن بازه زماني دو ساله براي رشته‌هاي ساکن‌تر که ديرتر به پختگي استنادي مي‌رسند.

 عدم تصحيح تفاوت رفتار استنادي در رشته‌ها و در نتيجه عدم قابليت اين شاخص براي مقايسه‌ي مجلات رشته‌هاي مختلف.

 عدم تصحيح تفاوت پوشش پايگاهي رشته‌ها

 سوگيري پايگاه ‌هاي آي اس آي به نفع مجلات انگليسي- آمريکايي.

 تفاوت در نوع منابع در صورت و مخرج کسر.

♦ در اين ميان، عدم امکان مقايسه‌ي بين رشته‌اي از مهم‌ ترين اشکالات وارده به آن بوده است که اسنيپ مي‌کوشد تا آن را برطرف سازد.


شاخص 
SNIP  اسنيپ

شاخص SNIP معادل Source Normalized Impact Per Paper   يا ضريب تأثير به هنجار شده بر اساس منبع مي‌باشد.

نحوه محاسبه شاخص اسنيپ براي رتبه‌بندي مجلات:

در محاسبه‌ي شاخص اسنيپ از همان انديشه ضريب تأثير مجلات بهره گرفته شده است. بدين معنا که ميانگين استناد بر مقاله محاسبه مي‌شود و در صورت کسر قرار مي‌گيرد. بنابراين، در صورت کسر داريم:

 يعني ميانگين استنادي بر مقاله در يک بازه زماني سه ساله.

اين مقدار ضريب تاثير خام مجله در يک سال معين ناميده مي‌شود.

در ادامه ضريب تأثير خام بر پتانسيل استنادي پايگاه در رشته‌ي مربوطه تقسيم مي‌شود تا تفاوت‌هاي رشته‌ها به لحاظ رفتار استنادي و نيز به لحاظ ميزان پوشش در پايگاه تصحيح شود. پتانسيل استنادي عبارت است از ميانگين شمار ارجاعات سه ساله (براي مثال ٢٠٠٦  ٢٠٠٨) بر مقاله در يک مجله. يعني

در واقع اين شاخص استنادهاي دورتر را بررسي ميکند يعني خوداستنادي و استنادهاي همکاران را در نظر نمي‌گيرد.

مزايايSNIP

از نظر بازه زماني منطقي‌تر است.

پوشش پايگاهي بهتري دارد.

 لحاظ کردن نوع يکساني از منابع در شمارش استنادها و مقالات. 

 کمک به اعضاي هيأت علمي و پژوهشگران جهت يافتن ژورنال‌هايي که بهترين عملکرد را در حيطه موضوعي مد نظرشان دارند.

 در حيطه‌هاي موضوعي که احتمال استناد به آنها کمتر است ارزش بالاتري دارد.

 

شاخص
 IPP ميزان استنادها به هر مقاله منتشر شده در مجله

  مزاياي شاخص IPP

  احتمال دستکاري را کاهش مي‌‌دهد.

  تاثير مجله را به صورت عادلانه‌‌تر اندازه گيري مي‌کند.

  اما براي فيلد موضوعي نرمال نيست و احتمال را بررسي مي‌کند.



شاخص 
SJR

معياري است که بيان مي‌کند تمام استنادات برابر آن چيزي که خلق شده نيست و زمينه موضوعي، کيفيت و شهرت مجله اثر مستقيم بر ارزش استناد دارد.

اين معيار هم شمار استنادهاي دريافتي يک مجله و هم اهميت يا اعتبار مجله‌اي که استنادها از آن مي‌آيند را محاسبه مي‌کند.

اين شاخص بيشتر براي استناد شبکه‌اي به مجلات بسيار بزرگ و ناهمگن مناسب مي‌باشد.


شاخص 
JIF

در مؤسسه اطلاعات علمي آي اِس آي، هر مجله داراي يک کد شناسايي به عنوان شماره مجله است. ترتيب اين شماره‌ها در رديف‌بندي کل مجله‌هاي تحت پوشش موسسه بر اساس حروف الفبا مي‌باشد. مجله‌هاي تحت پوشش ISI در موضوعات مختلف طبقه‌بندي شده‌اند و هر طبقه به يک گرايش خاص علمي تعلق دارد. موسسه ISI در پايان هر سال به صورت يک جدول ميانگين فاکتور تاثير هر مجله يا JIF را نيز ارائه مي‌دهد.

 JIF  ميانگين فاکتورهاي تاثير مجله در طول ساليان فعاليت مجله در ISI مي‌باشد.

براي محاسبه آن فاکتورهاي تاثير در همه سال‌ها جمع و سپس بر تعداد سال‌هاي موجود تقسيم مي‌شود و سپس ميانگين انحرافات مطلق فاکتورهاي تأثير ساليانه از آن کم مي‌شود تا افت و خيزهاي مجله در طول ساليان جهت بهبود آن مشخص شود.

شاخصJRK 

در پايان هر سال، مجله‌هاي مربوط به يک موضوع خاص بر طبق ميانگين فاکتور تأثير مجله يا JIF رديف‌بندي مي‌شوند. به اين ترتيب مجله با بيشترين JIF در صدر جدول قرار مي‌گيرد. چنانچه شماره رديف يک مجله در يک موضوع خاص با نماد n نشان داده شود و نماد N هم گوياي تعداد مجله‌ها در آن موضوع خاص باشد، درجه بندي مجله يا JRK به صورت زير تعريف و محاسبه مي‌شود:

بديهي است که JRK       بين صفر و يک تغيير مي‌کند. وقتي JRK براي مجله‌اي يک باشد بدين معني است که در آن گرايش خاص علمي هيچ مجله‌اي وجود ندارد که درجه آن بر مبناي JIF از مجله مورد نظر ما بالاتر باشد. مثلاً وقتي JRK براي مجله‌اي 65% باشد بدان معني است در آن گرايش خاص 35% مجلات بر مبنايJIF   از مجله مورد نظر ما بالاتر مي‌باشند.

سخن آخر درباره شاخص‌ها

 
در مجموع بايد گفت که موضوع بررسي کيفيت مقاله علمي، جنبه‌هاي مختلفي را شامل مي‌شود که موارد گفته شده مهم‌ترين آنها مي‌باشند. اگرچه اين معيارها براي ارزيابي کافي نمي‌باشند و در مواردي مشکلاتي دارند ولي اين اتفاق نظر وجود دارد که مقاله‌هاي چاپ شده در مجله‌هاي موجود در فهرست ISI  بدليل رعايت استانداردهاي علمي و قواعد نشر بين‌المللي در حال حاضر اصلي‌ترين مبناي تعيين ميزان و کيفيت توليد علمي مي‌باشند.

 



 



رتبه‌بندي نشريه‌هاي بين‌المللي و داخلي از نظر اعتبار و امتياز

 
نشريات بين‌المللي

اگر بخواهيم مجلات بين‌اللملي را از نظر درجه و اعتبار بررسي کنيم، بايستي تفاوت موسسات اصلي نمايه کننده (ايندکس) مجلات را بدانيم. در حالت کلي چهار ايندکس کننده معتبر بين‌المللي در علوم مختلف عبارتند از شرکت تامسون رويترز (Thomson Reuters)، اسکوپوس (Scopus)، پايگاه استنادي علوم جهان اسلام (ISC)  و در زمينه پزشکي هم پاب مِد (PubMed) مهمترين ابزار براي جستجوي پايگاه داده هاي آزاد (ديتابيس) مِدلاين است.

 نشريات آي اِس آي  (ISI يا WOS)

شرکت تامسون رويترز (Thomson Reuters) يک شرکت چندمليتي رسانه‌هاي گروهي است که زير مجموعه‌هايي دارد. يکي از اين زير مجموعه‌ها پايگاه Web of science مي‌باشد، پايگاه (Web Of Science (WOS يک نمايه استنادي علمي است که توسط بخش علمي شرکت تامسون-رويترز موسوم به WOK  ايجاد شده است و جستجوي استنادي جامعي را فراهم مي‌کند. به صورت عاميانه و متداول مقالاتي که در نشرياتي که در اين پايگاه نمايه مي‌شوند به مقالات ISI  شهرت يافته‌اند، WOS  دو نوع مجله دارد که يکي داراي ايمپکت فاکتور بوده و ديگري بدون ايمپکت فاکتور هستند، به مجلاتي از WOS  که داراي ايمپکت فاکتور هستند مجلات JCR   گفته مي‌شود و به مجلات بدون ايمپکت فاکتور، نشريات ISI معمولي يا مجلات ISI Listed گويند.

براي اطمينان از ايندکس بودن يک مجله در شرکت تامسون-رويترز مي‌توان به آدرس سايت زير مراجعه نمود:

http://ip-science.thomsonreuters.com/mjl/#journal_lists

نشريات اِسکوپوس (Scopus)

اکنون  به بررسي مؤسسه اسکوپوس مي‌پردازيم، اسکوپوس يکي از نمايه‌هاي استنادي معتبر و شناخته‌ شده‌ است که اطلاعات کتاب‌شناختي حدود ۲۵ ميليون سند را در خود جمع‌آوري کرده‌ است. اسکوپوس اطلاعات محصولات حدود ۵ هزار ناشر علمي را از سراسر جهان در خود جاي داده‌ است. در مجموع اسکوپوس اطلاعات ۱۶ هزار و پانصد مجله علمي-پژوهشي را در خود نمايه کرده‌ است. اسکوپوس (Scopus) يکي از محصولات شرکت اِلزِوير (Elsevier) است که استفاده از اطلاعات آن نياز به اشتراک و پرداخت هزينه دارد.

براي اطمينان از ايندکس بودن يک مجله در مؤسسه اسکوپوس مي‌توان به آدرس سايت زير مراجعه نمود:

http://www.scimagojr.com/journalsearch.php

 نشريات پاب‌مِد (PubMed)

 پاب‌مِد (PubMed) مهمترين ابزار براي جستجوي پايگاه داده‌هاي آزاد (ديتابيس) مدلاين است، که حاوي اطلاعات بيبليوگرافي پژوهشي براي تمام رشته‌‌هاي علوم پزشکي و زيست‌شناسي است. اين ديتابيس تا سال ۲۰۰۸ حاوي ۱۷ ميليون عنوان بود که قديميترين آنها به سال ۱۸۶۵ باز مي‌گردد. پاب مد مجموعه‌اي از اطلاعات کيفي مرکز ملي اطلاعات زيست‌فناوري و ساير نهادهاي و سازمان‌هاي دولتي حوزه سلامت ايالات متحده آمريکا است. اين ديتابيس بطور رايگان براي جهانيان قابل دسترس است. براي اطمينان از ايندکس بودن يک مجله در پاب مد مي توان به آدرس سايت زير مراجعه نمود:

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog

نشريات ISC

پايگاه استنادي علوم جهان اسلام (ISC)  يک سامانه اطلاع رساني علمي است که در صدد تجزيه و تحليل مجلات علمي کشورهاي اسلامي بر اساس معيارهاي علم سنجي معتبر اسلامي مي‌باشد. پس از تامسون و اسکوپوس، ISC (پايگاه استنادي علوم جهان اسلام) سومين پايگاه استنادي براي سنجش عملکرد پژوهشي کشورها محسوب ميشود که ۵٧ کشور در آن مشارکت دارند.

براي اطمينان از ايندکس بودن يک مجله در ISC مي توان به آدرس سايت زير مراجعه نمود:

http://mjl.isc.gov.ir/Default.aspx?lan=en




نمايه‌هاي داخل ايران​

 
مجلات داخلي

در حالت کلي در ايران سه نوع مجله داريم که اعتبار و درجه علمي آنها از سوي يکي از سه ارگان وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، و حوزه علميه تعيين مي‌شود و به ترتيب اعتبار عبارتند از:

مجلات علمي- پژوهشي

 هر توليدي که به دنبال جستجوي حقايق و براي کشف بخشي از معارف و نشر آن در  ميان مردم و به قصد حل مشکلي يا بيان انديشه‌اي در موضوعي از موضوع‌هاي علمي، از طريق مطالعه‌اي نظام مند، براي يافتن روابط اجتماعي ميان پديده‌هاي طبيعي به دست آيد و از دو خصلت اصالت و ابداع برخوردار باشد و نتايج آنها به کاربردها، روشها و مفاهيم و مشاهدات جديد در زمينه علمي با هدف پيشبرد مرزهاي علمي و فن‌آوري منجر گردد، علمي  پژوهشي قلمداد مي‌شود. در واقع هدف اصلي مقاله علمي -پژوهشي ايجاد يک استدلال است. يکي از بخش‌هاي چنين مقاله‌اي مرور متون فني آن موضوع (ادبيات يا Litrature) است. در يک مقاله علمي-پژوهشي، ادبيات به‌عنوان اساس و بنيان کار ارائه مي‌شود و بينش جديدي را که پژوهشگر به دنبال ايجاد آن است، پشتيباني مي‌کند. مخاطبين اصلي اين گونه مجلات پژوهشي، اساتيد دانشگاه‌ها، دانشجويان دوره‌هاي دکتري و کارشناسي ارشد، پژوهشگران شاغل در مراکز علمي، تحقيقاتي و توليدي هستند.

مجلات علمي- ترويجي

 يک مقاله علم- ترويجي يا مرور ادبيات، اطلاعات منتشر شده در حوزه يک موضوع بخصوص در يک محدوده زماني را مورد بحث و بررسي قرار مي‌دهد. مقالهعلمي-ترويجي (مرور ادبيات) مي‌تواند خلاصه‌اي از مقالات و منابع موجود باشد اما معمولا سازماندهي خاص خود را دارد و خلاصه و استنتاج‌ها را ترکيب مي‌کند و اطلاعات را در ساختاري نو ارائه مي‌دهد. مقاله علمي-ترويجي مي‌تواند تفسيري جديد از مقالات و کارهاي قبلي ارائه دهد يا اطلاعاتي جديد را با تفاسير قبلي در هم آميزد، يا سير جريان پيشرفت فکري حوزه مورد بحث و مباحثات مربوط به آن را ترسيم کند. مقاله علمي-ترويجي بسته به موقعيت ممکن است مقالات و منابع را مورد ارزيابي قرار دهد و مناسب‌ترين و مربوط‌ترين منابع را به خواننده پيشنهاد کند. اين مقالات بر پايه جابهجايي، تلفيق و ترکيب دانش موجود تهيه مي‌شوند و معمولاً به روشن شدن زواياي مسالهاي کمک مينمايند، از اين گونه مقالات ميتوان به مقالات مروري، تدويني، ترجمهاي، تحليلي اشاره کرد. به لحاظ ارزش علمي در بين مقالات، مقالههاي تحليلي ارزش و اعتبار بالاتري دارند اما هدف يک مقاله علمي-ترويجي خلاصه کردن و استنتاج مباحث و ايده‌هاي ديگران است، بدون اينکه پژوهشگر چيز جديدي به آن اضافه کند. اينگونه مجلات دستاوردهاي علمي، فني و حرفه‌اي آموزنده و جالب را به زباني ساده براي افراد داراي تحصيلات دانشگاهي، دانش‌آموزان سال‌هاي بالاي دبيرستان‌ها، صنعتگران، مخترعين، مبتکرين و افراد داراي تحصيلات غيرکلاستيک ارائه مي‌دهند.

مجلات علمي- تخصصي

اين مجلات معمولاً وابسته به برخي سازمان‌ها و نهادهاي خاص بوده و مباحث تخصصي در يک زمينه را مطرح مي‌کنند. نويسندگان مختلف مي‌توانند مطالب خود را براي اين مجلات ارسال کنند. نکته قابل توجه در مورد اين نوع مجلات اين است که اين مجلات معمولاً هيچ‌گونه امتياز و مجوز علمي را از ارگانهاي زيربط مثل وزارت علوم،تحقيقات  و فناوري، وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکي يا حوزه علميه دريافت نکرده‌اند و صرفاً به منظور اطلاع‌رساني و بالا بردن آگاهي‌هاي قشر خاصي از افراد جامعه در زمينه هاي تخصصي به چاپ مطالب مي‌پردازند.

مثلاً مجلات علمي  تخصصي رُشد که وابسته به وزارت آموزش و پرورش بوده و به فعاليت در زمينه مباحث آموزشي مي‌پردازد.

همايش‌ها 
همايش‌ها و کنفرانس‌هاي علمي پژوهشي، از نظر سطح برگزاري در سطوح مختلف منطقه‌اي، ملي، بين‌المللي و دانشجويي برگزار مي‌شوند. براي اينکه کنفرانسي در هر يک از رده هاي فوق قرار بگيرد، بايد داراي ويژگي‌هاي خاصي باشد.

از نظر تعريف عمومي مي‌توان گفت که همايش (کنگره)، گردهمايي‌اي است رسمي، متشکل از متخصصين و افراد با تجربه که در آن ضمن طرح تازه‌هاي علمي، نتايج تحقيقات و پژوهش‌هاي انجام شده در موضوع علمي مشخص بصورت مقاله، سخنراني و پوستر ارائه مي‌گردد و نتايج و دستاوردهاي کنفرانس، به صورت عمومي و رسمي منتشر مي‌گردد. کنگره داراي سخنرانان متعدد بوده و بصورت دوره‌اي از يک تا پنج سال يکبار تکرار مي‌گردد. طول مدت کنگره معمولا تا سه روز يا بيشتر مي‌باشد. براي برگزاري هر کنگره تشکيل تعدادي کميته تخصصي ضرورت دارد.

از نظر نامگذاري از واژه هاي متعددي مانند کنفرانس، همايش، گردهمايي، سمينار، کنگره، سمپوزيوم استفاده مي‌شود که از نظر فني و اجرايي در حال حاضر در کشور ايران هيچ تفاوتي در اين عناوين وجود ندارد و تعريف دقيق و مشخصي براي اين واژه‌ها انجام نپذيرفته است. لذا از نظر برگزاري، به صورت مشخص و صريح مي‌توان گفت که هيچ تفاوتي بين انتخاب واژه ها و عبارات فوق وجود ندارد و استفاده از عنوان کنگره، نشان دهنده بزرگتر بودن يا کوچکتر بودن و يا سطح اعتبار نيست. در پايگاه مرجع برگزاري کنفرانسها نيز، از کليه عبارات فوق براي اشاره به يک جمع علمي استفاده مي‌شود.

 





کليه حقوق مادی و معنوی اين سايت متعلق به مجتمع آموزشی بم می باشد
Copyright @2012-2019 Bam University. All rights reserved.