يکشنبه 4 آبان ماه 1399 ساعت 06:10
وب سايت مرکزي
خبر /
يادداشت وزير علوم در صفحه اول روزنامه ايران: نظام آموزش عالي و روند رو‌ به‌رشد علم و فناوري / دوشنبه 24 شهريور 1399 / عمومي / منبع خبر []/ مرجع خبر []


يادداشت وزير علوم در صفحه اول روزنامه ايران:
«نظام آموزش عالي و روند رو‌ به‌رشد علم و فناوري»
يادداشت دکتر منصور غلامي، وزير علوم، تحقيقات و فناوري، باعنوان «نظام آموزش عالي و روند رو‌ به‌رشد علم و فناوري» امروز (يکشنبه) در صفحه اول روزنامه ايران منتشر گرديد.
 
به گزارش اداره کل روابط عمومي وزارت علوم، متن کامل يادداشت دکتر غلامي به شرح زير است:
در سال‌هاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي روند مجموعه فعاليت‌هاي علمي و فناورانه گواه بر نقش و تأثير نظام آموزش عالي کشور و نهاد دانشگاه در حيات علمي، فني، صنعتي، اقتصادي و اجتماعي کشور بوده است. دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشي و فناوري به‌عنوان بازيگران و نقش‌آفرينان مهم توانسته‌اند در چهار دهه اخير به اقتضاي شرايط غالب زمانه و بنا به کارويژه‌ها و مأموريت‌هايي که متوجه آنها است ايفاي نقش کنند. در دهه آغازين پس از انقلاب که کشور مورد تهاجم بيگانگان قرار گرفت، با‌وجود اينکه مجموعه نظام آموزش عالي خود دستخوش تحولاتي بود، بسرعت خود را آماده پاسخ به دغدغه‌ها و نيازهاي آن دوران ساخت و عمده توان خود را صرف عبور از گردنه‌هاي سخت و کسب دستاورد‌هاي تازه نمود. خوشبختانه از اين بابت کارنامه خوبي براي دانشگاه‌ها رقم خورد.
در دهه دوم به سبب پايان يافتن جنگ تحميلي و نيز تغييرات اجتماعي و جمعيتي حادث شده در جامعه ايران بتدريج موجي از تقاضاي اجتماعي براي ورود به دانشگاه و ضرورت پاسخ به اين تقاضا و نيز به موازات آن توسعه تحصيلات تکميلي و گسترش فعاليت‌هاي علمي موجب شد که از اواخر دهه هفتاد دانشگاه‌ها وارد خيز و فاز نويني شوند و زيرساخت‌هاي خود را گسترش دهند و تبادلات بين‌المللي خود را تقويت کنند. برآيند آن را بايد در اين نکته مهم جست‌و‌جو کرد که امروزه تقريباً در تمامي حوزه‌ها و رشته‌هاي تخصصي دانشگاه‌هاي کشور به لحاظ آموزشي داراي دستاوردهايي هستند که قابل رقابت با دانشگاه‌هاي برتر جهان هستند. همين بس براي شاهد اين ادعا که در پروژه‌هاي مشترک علمي هر کجا که اعضاي هيأت علمي يا دانشجويان تحصيلات تکميلي کشور در کنار استادان و پژوهشگران دانشگاه‌هاي خارجي قرار گرفته‌اند خوش درخشيده‌اند و محور توجه بوده‌اند. تحت چنين شرايطي نياز است که دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشي در دامنه و ميداني وسيع‌تر و چه بسا در مقياسي فرامرزي و بين‌المللي خود را تعريف کنند و افق گشايي‌هاي تازه‌اي را داشته باشند. اين مهم در سال‌هاي آغازين دهه هشتاد با طرح ايده توسعه دانش‌بنيان نضج و قوت جديدي پيدا کرد به گونه‌اي که در دانشگاه‌ها در کنار امر آموزش، موضوع پژوهش و نوآوري مطرح و بر کارويژه‌هاي چندگانه، آموزش، پژوهش و فرهنگي- اجتماعي دانشگاه‌ها تأکيد شد.
در دهه هشتاد ضرورت تجاري‌سازي دستاوردهاي علمي و نتايج پژوهشي مورد توجه واقع شد و خوشبختانه هم‌اکنون شاهد شکل‌گيري پارک‌هاي علم و فناوري و هزاران شرکت دانش‌بنيان فناور در جوار دانشگاه‌ها هستيم. آنچه در تمام اين تحولات مشترک است؛ درک از وضعيت کشور و نيازهاي آن و تلاش در جهت پاسخ‌گويي است. ارتباط با جامعه و صنعت عنوان مشترکي است که مي‌توان براي دغدغه فوق انتخاب و مسئوليت‌پذيري و مأموريت‌گرايي دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشي را با آن مورد تأکيد قرار داد.
بي‌ترديد سرمايه‌گذاري‌هاي گسترده و تجارب متنوع حاصل شده طي اين سال‌ها بايد به ‌نحو احسن بتواند در خدمت جامعه قرار گيرد و در بهبود شرايط زندگي و اجتماع اثرگذار باشد. ضروري است دانشگاه‌ها به‌صورت مستمر اين شناخت و ارتباط با جامعه را حفظ و به‌صورت پويا و مستمر برنامه‌ها و اقدامات مناسبي را تدوين کرده و به اجرا بگذارند. البته اين موضوع در چند سال اخير پيشران‌هايي نيز داشته است که به اين روند حساسيت و شتاب بيشتري بخشيده‌اند. مواردي چون: تحريم‌ها و محدوديت‌هاي بين‌المللي؛ مسائل و مشکلات اقتصادي؛ نياز صنايع و دستگاه‌هاي اجرايي به علوم و فناوري‌هاي جديد؛ ضرورت افزايش فرصت‌هاي شغلي؛ مشکلات برنامه‌ريزي و مديريتي کلان و ضرورت به کارگيري ساختارها و روش‌هاي جديد و مسائل و مشکلات زيست‌محيطي در زمره اين پيشران‌ها هستند. پوشيده نيست که تحليل درست موارد طرح شده و بهبود وضعيت کشور مستلزم مشارکت همه جانبه همه دستگاه‌هاي ريز و درشت است. چرا که کشور در اين مقطع حساس نيازمند هم‌افزايي گسترده و راهبردي بين توان علمي و تخصصي دانشگاه‌ها با وزارتخانه‌ها و دستگاه‌هاي اجرايي است. در اين راستا دفاتر ارتباط با جامعه و صنعت مأموريت و مسئوليتي خطير دارند و خوشبختانه در چند سال اخير اين موضوع درک شده و حرکت‌ها و اقدامات گسترده‌اي در تمامي دانشگاه‌ها آغاز و دفاتر ارتباط با جامعه و صنعت توانسته‌اند همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب اخيراً اشاره داشتند اقدامات آغازين مناسبي را با همراهي ديگر ساختارهاي علمي کشور داشته باشند.
بديهي است عرصه فعاليت و نيازها بسيارگسترده است و همچنان نيازمند برنامه‌ريزي فراگير، بخردانه و پايدار است تا بتوان از توان علمي دانشگاه‌ها به منظور استفاده حداکثري در جهت بهبود شرايط و رفع مشکلات کشور حرکت کرد. در اين راستا «طرح تحول در همکاري‌هاي دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشي با جامعه و صنعت» در سال ۹۸ تدوين و ابلاغ گرديد. در اين طرح چشم‌اندازي ايده‌آل براي دانشگاه‌ها مبتني بر مشارکت در اجراي برنامه‌هاي توسعه اقتصادي و اجتماعي کشور ديده شده و بر اين اساس دانشگاه‌ها نبايد منتظر مراجعه و نيازي باشند بلکه بايد خود فعالانه در عرصه‌هاي مختلف اقتصادي و اجتماعي حاضر و با احساس مسئوليت نسبت به شناسايي مسائل و مشکلات و مشارکت با ديگر وزارتخانه‌ها و دستگاه‌هاي ذيربط در رفع آنها اقدام کنند. در راستاي تحقق اين چشم‌انداز اهداف و راهبردهايي نيز تدوين و نهايتاً ۴۴ اقدام مشخص ضروري تشخيص داده شده است. با توجه به تنوع و فراگيري که اين مجموعه اقدامات دارد ضرور است که به منظور نيل به نتايج بهينه موارد ذيل مورد نظر همکاران دانشگاهي قرار گيرد:
تنوع دانشگاه‌ها، حوزه‌هاي تخصصي و شرايط استاني و منطقه‌اي ايجاب مي‌کند که از روش‌هاي متنوع و متناسب استفاده شود و لذا تجويز نسخه‌هاي يکسان براي بهبود همکاري‌ها و توسعه ارتباط دانشگاه‌ها با جامعه و صنعت بعضاً چاره‌ساز نخواهد بود.
ارتباط دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشي با جامعه و صنعت به قراردادهاي پژوهشي تنزل نمي‌يابد؛ آن دامنه گسترده‌تري دارد، ساماندهي فعاليت‌هاي تخصصي و مهارتي دانشجويان، کارآموزي‌ها، مهارت‌هاي شغلي، پايش اشتغال دانش‌آموختگان، فرصت‌هاي مطالعاتي اعضاي هيأت علمي در جامعه و صنعت، رويدادهاي مشترک تخصصي با دستگاه‌هاي اجرايي، تقاضا محورکردن پايان‌نامه‌ها، توجه به شاخص‌هاي مرتبط در ارزيابي عملکرد اعضاي هيأت علمي و دانشگاه‌ها و بسياري از موارد ديگر همه در اين حوزه تأثيرگذار هستند و چه در ستاد وزارتخانه و چه در دانشگاه‌ها بايد به‌صورت عميق و جدي مورد توجه قرارگيرند.
تنوع اجتماعي و اقليمي کشور شرايط متفاوتي را در استان‌هاي مختلف ايجاد کرده و اولين انتظار اساسي از دانشگاه‌ها، شناخت وضعيت و مسائل استان و منطقه خود و تلاش همه جانبه براي مشارکت با استانداري‌ها و ادارات استاني براي بهبود شرايط است.
گستردگي و تنوع تخصصي موجود در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشي علاوه بر حوزه فني و مهندسي شامل حوزه کشاورزي، علوم انساني، علوم پايه، هنر و دامپزشکي نيز مي‌شود و به عبارتي آمادگي مراکز علمي براي مشارکت مؤثر با وزارتخانه‌ها و دستگاه ‎ ‌هاي اجرايي در تمام حوزه‌هاي تخصصي وجود داشته وليکن تحقق آن مستلزم تعامل و همکاري در وزارتخانه‌ها و دستگاه‌هاي اجرايي است.
توجه ويژه رهبر معظم انقلاب و دولت طي سال‌هاي اخير به توسعه علم و فناوري و اقتصاد دانش‌بنيان اصل مهمي بوده که نتايج بسيار مفيدي نيز به‌دنبال داشته است. اما آنچه ضروري است به‌صورت جدي مدنظر قرارگيرد، توسعه متوازن زنجيره علم تا عمل است. در اين زنجيره دانشگاه‌ها کليدي‌ترين نقش را به‌عهده داشته و پشتوانه اصلي شرکت‌هاي فناور و دانش‌بنيان به شمار مي‌رود. لذا در يک تقسيم کار ملي و متوازن بايد مأموريت‌ها و وظايف ساختارها و حلقه‌هاي مختلف اين زنجيره مورد توجه و پشتيباني قرار گيرد.
در پايان براساس موارد طرح شده و نيز با توجه به شرايط پيشِ رو به لحاظ اقتصادي و اجتماعي از يک سو و توانمندي‌هاي گسترده علمي و زيرساخت‌هاي فراهم شده در دانشگاه‌ها، از سوي ديگر، تلاش مي‌کنيم تا همکاري و هم‌افزايي راهبردي بين دانشگاه‌ها و تمامي وزارتخانه‌ها را براي پاسخگويي به نيازها و دريافت مشکلات آنها براي طرح و بررسي علمي در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشي و فناوري به شيوه‌اي مناسب صورت‌بندي کنيم. وزارت علوم، تحقيقات و فناوري نيز در ايفاي نقش ستادي خود نهايت پشتيباني، همراهي و همکاري را با دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهش و فناوري در جهت تحقق اهداف و مأموريت‌هاي يادشده، دارد.
                                            روابط عمومي مجتمع آموزش عالي بم 

کليه حقوق مادی و معنوی اين سايت متعلق به مجتمع آموزشی بم می باشد
Copyright @2012-2020 Bam University. All rights reserved.