يکشنبه 26 آذر ماه 1396 ساعت 21:03
گروه مهندسي مکانيک

مهندسي مکانيک
شاخه اي از مهندسي است که با طراحي، ساخت و راه اندازي دستگاه ها و ماشين ها سروکار دارد. اين  رشته همچنين ارتباط نزديک با ماشين هايي دارد که عمل تبديل انرژي هاي مختلف نظير انرژي خورشيد، انرژي هسته اي و انرژي شيميايي به انرژي حرکتي در آن ها انجام مي شود. مهندسي مکانيک بطور کلي نقش بسزايي در بهبود کيفيت کلي زندگي و ارتقا امنيت و آسايش زندگي انسان ها و نيز ايجاد رونق اقتصادي ايفا مي کند. به جرات مي توان گفت که مهندسي مکانيک گسترده ترين رشته مهندسي از نظر دامنه فعاليت ها و کاربردها است و در حقيقت بخش کاربردي علم فيزيک به شمار مي آيد تا با استفاده از مفاهيم پايه علوم فيزيک و رياضي به بررسي حرکت اجسام و نيروهاي وارد بر آن ها پرداخته و مي کوشد تا با توجه به نتايج بررسي هاي خود ، طرحي نو در زمينه فن شناسي و صنعت ارائه دهد و مسير پيشرفت انسان را هموار سازد.  
»
مکانيک بهشت رياضيات است

اين جمله زيبا از » لئونارد اولر« رياضيدان بزرگ سوئيسي، بيانگر ارتباط تنگاتنگ رياضيات با مکانيک است .
مهندسان مکانيک، اصول اساسي نيرو، انرژي، حرکت و گرما را به کار برده و با دانش تخصصي خود، سيستم هاي مکانيکي و دستگاه ها و فرآيندهاي گرمايي را طراحي کرده و مي سازند. مهندسان مکانيک، گستره وسيعي از دستگاه ها، فرآورده ها و فرآيندها را توليد مي کنند. به عنوان نمونه :موتورها و سيستم هاي کنترل خودرو و هواپيما، نيروگاه هاي الکتريکي، دستگاه هاي پزشکي، اجزا و قطع هاي گوناگون از موتورهاي با ابعاد ميکروسکوپي گرفته تا چرخ دنده هاي غول آسا، فناوري ليزر، طراحي و ساخت به کمک رايانه، ماشيني کردن يا خودکارسازي (اتوماسيون و روباتيک)، انواع گوناگون از فرآورده هاي مصرفي از دستگاه هاي تهويه مطبوع گرفته تا رايانه هاي شخصي و تجهيزات ورزشي، ماشين ها و دستگاه هايي که هر يک از اين محصولات را به صورت انبوه توليد مي کنند، بخشي از زمينه هاي مرتبط با مهندسي مکانيک هستند .در نهايت مي توان گفت  اکثريت وسايل و ابزاري که در زندگي روزمره انسان ها کاربرد دارد و به عبارتي هر وسيله اي که حرکت کند و يا انرژي مصرف نمايد، به احتمال زياد يک مهندس مکانيک در طراحي و يا ساخت آن نقش داشته است. مهندسي مکانيک ابتدا در طي انقلاب صنعتي در اروپا در قرن 18 ميلادي به عنوان يک شاخه مجزا شناخته شد؛ با اين وجود اين شاخه دانش توسعه پيدا کرده است. دانش مهندسي مکانيک در قرن 19 ميلادي درنتيجه پيشرفت هاي فيزيک نشأت گرفت. اين شاخه به طور پيوسته اي تکامل يافته تا پيشرفت هاي فناوري را به کار گيرد و امروزه مهندسان مکانيک به دنبال گسترش دانش در رشته هايي چون مواد مرکب، مکاترونيک و نانوتکنولوژي هستند. مهندسي مکانيک به ميزان زيادي، همپوشاني هايي با مهندسي هوافضا، مهندسي دريا، مهندسي خودرو، مهندسي راه آهن(ماشين هاي ريلي)، مهندسي کشاورزي(ماشين هاي کشاورزي)، مهندسي پزشکي(بيومکانيک)، مهندسي مکاترونيک و به ميزان کمي با مهندسي رباتيک، مهندسي صنايع، مهندسي معدن، مهندسي متالورژي، مهندسي عمران، مهندسي برق، مهندسي هسته اي، مهندسي شيمي و مهندسي نفت دارد. به جرات مي توان ادعا نمود مهندسي مکانيک شالوده اصلي و تاثيرگذار صنعت و کارخانجات بوده که مي تواند باعث رونق فعاليت هاي موجود در کشور با اتکا بر خودکفايي صنعت گردد که نمونه بارز آن را مي توان در بي اثر نمودن تحريم هاي کاذب دولت هاي غربي دانست. 

1- گرايش هاي مهندسي مکانيک
در اجراي اصول قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، از جمله " ب" اصل دوم و بندهاي 3 و 13 اصل سوم و ايجاد شرايط تحقق بند 4 دهمين اصل و نيزاجراي اصل سي ام و بند 7 چهل و سوم و ايجاد شرايط تحقق بندهاي 8 و 9 اين اصل و اصول ديگر و به منظور تربيت متخصصان متعهد در صنايع و تبديل وابسته به صنايع مستقل و خودکفاء، پس از بررسي و پژوهش در صنايع مکانيک " مجموعه کارشناسي مکانيک " تدوين شده است. رشته مهندسي مکانيک داراي سه گرايش عمومي » طراحي جامدات، حرارت و سيالات، ساخت و توليد« در مقطع کارشناسي مي باشد. مهندسي مکانيک (در سطح کارشناسي) در شروع آموزش مهندسي در ايران با مهندسي برق يک رشته تحصيلي بوده و »الکترومکانيک« ناميده مي شد. اما در حدود 50 سال پيش، اين دو رشته از هم جدا و به مرور رشته هاي ديگري مانند مهندسي شيمي و مهندسي مواد نيز از مهندسي مکانيک منفک گرديد. در حال حاضر مهندسي مکانيک به عنوان رشته مهندسي مکانيک عمومي ارائه مي گردد. با پيشرفت صنعت و نياز صنايع به تخصص هاي مختلف در اين زمينه، گرايش هاي مذکور در آن ايجاد شدند که به معرفي اجمالي آن ها مي پردازيم:

1-1- گرايش مکانيک در طراحي جامدات
هدف تربيت متخصصاني است که بتوانند در مراکز توليد و کارخانجات، اجزاء و ساختار ماشين آلات مختلف را طراحي کنند. طراحي و ساخت تمامي ماشين آلات و قطعات آن ها، اعم از ماشين آلات توليدي، لوازم خانگي و تجهيزات پزشکي، طراحي و ساخت تجهيزات مکانيکي انواع نيروگاه ها (با سوخت فسيلي، اتمي و انرژي هاي تجديدپذير و نو از قبيل خورشيد، باد، آب و .....). طراحي و ساخت تجهيزات و سيستم هاي انتقال و تصفيه آب، سيستم هاي مکانيکي و کنترلي پالايشگاه ها و کارخانجات شيميايي، طراحي بالابرها و آسانسورها، سيستم هاي حمل و نقل، ساخت ماشين آلات تغليظ و بازيافت مواد از قبيل کارخانجات قند، کاغذسازي، سيمان، نساجي، نمک و کنسانتره، طراحي و ساخت وسايل و تجهيزات حمل و نقل زميني، دريايي و هوايي، طراحي تجهيزات دفاعي مانند تانک، راکت، اژدر و پل هاي متحرک، ساخت روبات ها، بازوهاي مکانيکي و سيستم هاي توليد، طراحي ماشين هاي تراش، فرز، چاپ، سيستم هاي تعليق و سيستم هاي انتقال قدرت و سيستم هاي انتقال مواد توسط مهندسان اين گرايش انجام مي شود. دروس اين دوره شامل دروس نظري، آزمايشگاهي، کارگاه، پروژه و کارآموزي است. فارغ التحصيلان مي توانند در کارخانجات مختلف نظير خودروسازي، صنايع مادر از قبيل: صنايع نفت، ذوب فلزات، صنايع غذايي، صنايع فولاد و غيره مشغول به کار شوند و براي اين دوره امکان ادامه تحصيل در سطوح کارشناسي ارشد و دکترا در داخل و خارج از کشور وجود دارد. موفقيت داوطلبان به آگاهي آن ها در زمينه دروس جبر و مثلثات، هندسه، فيزيک مکانيک و همچنين تسلط آنان به زبان انگليسي بستگي فراوان دارد. از جمله دروس مهم اين دوره مي توان مقاومت مصالح، طراحي اجزا، ارتعاشات و ديناميک و کنترل را نام برد. در اين رشته زمينه اشتغال و بازارکار مناسبي وجود دارد و مطالب ارائه شده در طول تحصيل براي دانشجويان محسوس و قابل لمس است.

1-2- گرايش مکانيک در حرارت و سيالات
همانطور که از نام اين گرايش پيداست مهندسي مکانيک گرايش حرارت و سيالات به مبحث حرارت و مسايل مربوط به سيالات مي پردازد. اين گرايش عمدتا در خصوص حرارت، کار و تبديل انرژي و سيستمهاي انرژي بحث و بررسي دارد. دروس ترموديناميک، انتقال حرارت و مکانيک سيالات از دروس اصلي اين گرايش به شمار مي آيند. اين گرايش در به کاربردن علوم و تکنولوژي، جهت طرح و محاسبه اجزاء سيستم هايي که اساس کار آن ها مبتني بر تبديل و انتقال انرژي، انتقال حرارت و جرم است، به متخصصان کارآيي لازم را مي دهد و آنان را جهت کار و فعاليت در صنايع مختلف مکانيک در گرايش حرارت و سيالات نظير، مولدهاي حرارتي، انتقال سيال، نيروگاه ها، موتورهاي احتراقي و .... آماده مي سازد. همچنين مسائل مربوط به طراحي، ساخت، اجرا و نگهداري تاسيسات ساختمان، سرمايش، گرمايش، تبريد، توزيع هوا، انتقال آب، جمع آوري و دفع فاضلاب، سيستم هاي آتش نشاني و کنترل دود، رآکتورها، صنايع نفت و گاز ، نيروگاه ها، کارخانجات مختلف ، طراحي توربو ماشين ها (ماشين هاي دوار همانند توربين هاي بخار و گاز، پمپ ها و فن ها) و تجهيزات تبادل انرژي از قبيل مبدل هاي حرارتي در اين گرايش مورد بحث و بررسي قرار مي گيرند. فارغ التحصيلان اين دوره مي توانند تا مقطع کارشناسي ارشد و دکتري در داخل و يا خارج از کشور ادامه تحصيل دهند. داوطلبان اين گرايش بايد به دروس رياضي و فيزيک تسلط داشته و با زبان انگليسي آشنا باشند. از جمله دروس مهم اين دوره مي توان ترموديناميک، سيالات، انتقال حرارت را نام برد.

1-3- گرايش ساخت و توليد
در اين گرايش هدف، تربيت کارشناساني است تا با استفاده و کاربرد فناوري هاي مربوط به ابزارسازي، ريخته گري، جوشکاري، شکل دادن فلزات، طراحي کارگاه يا کارخانه هاي توليدي آماده کار در زمينه ساخت و توليد ماشين آلات صنايع(کشاورزي ، نظامي، ماشين سازي، ابزارسازي، خودروسازي و .....) بپردازند. فارغ التحصيلان اين دوره قادر خواهند بود در صنايعي مانند ماشين سازي، ابزارسازي، خودروسازي، صنايع کشاورزي، صنايع هوايي و تسليحاتي به ساخت و توليد ماشين آلات، طراحي کارگاه و يا کارخانه توليدي پرداخته و نظارت و بهره برداري و اجراي صحيح طرح ها را عهده دار شوند. داوطلبان اين رشته بايد در دروس رياضي، فيزيک و مکانيک از آگاهي کافي برخوردار باشند. دروس اين دروه شامل مطالبي در مورد روش هاي توليد، طراحي قالب هاي پرس، طراحي قيد و بندها، کار و برنامه ريزي با ماشين هاي اتوماتيک، اصول کلي و نحوه کار با ماشين هاي دستي و تعمير و نصب تمام سرويس هاي صنعتي مي باشد که درصد قابل توجهي از آن ها به صورت عملي ارائه مي گردد. همچنين در شاخه ماشين افزار گرايش جوشکاري داوطلب آشنايي کامل با انواع روش هاي جوشکاري سنتي و مدرن موجود در صنعت را هم از لحاظ ساختار جوش و هم به صورت عملي مي آموزد. داوطلب بايد از سلامت جسمي برخوردار بوده تا بتواند کارها و فعاليت هاي کارگاهي را به خوبي انجام دهد و استعداد انجام کارهاي فني را داشته باشد. بديهي است انتظار مي رود با توجه به طرح مسئله خودکفايي صنايع کشور اين گرايش، داراي بازار کار مناسبي باشد.

2- ساير گرايش هاي خاص مکانيک
مکانيک - دريا
مکانيک تأسيسات( فعاليت در زمينه سيستم هاي گرمايشي و سرمايشي و تهويه مطبوع و آتش نشاني و ...)
مکانيک - نيروگاه و انرژي
مکانيک - مهندسي خودرو
مکانيک - ماشين آلات کشاورزي
مکانيک نيروگاه 
مکانيک - نگهداري و تعميرات
مکانيک - هوا فضا
مکانيک - مهندسي پزشکي

3- آينده شغلي و بازار
کاربرد مهندسي مکانيک در کليه علوم مهندسي به حدي است که هيچ يک از اين علوم را مستقل از مکانيک نمي توان تصور نمود. دانش آموختگان مهندسي مکانيک همواره در صنايع جايگاه ويژه اي داشته اند. بسياري از ايشان هم اکنون به عنوان مديران صنايع و يا مهندسان فعال در توليد و يا اعضاي هيات علمي پژوهشي مراکز علمي کشور مشغول به کار مي باشند و توانسته اند با شايستگي و خلاقيت، دانش مهندسي خود را در راه نوآوري و پيشرفت و آباداني کشور در عمل به کار گيرند. در تمام کشورها دانش آموخته رشته مهندسي مکانيک فردي است که دانش کافي دارد تا در زمينه هاي گوناگون مهندسي کار کرده و متخصص شود. در حال حاضر دانشجوي توانمند مهندسي مکانيک پس از فارغ التحصيلي مشکل کاريابي ندارد چرا که توسعه سخت افزاري و رشد مسايل مهندسي ، گرايش به سمت توليدات داخلي و ايجاد فناوري توليد تجهيزات و وسايل در داخل کشور و روي آوردن به خدمات مهندسي ، باعث رشد چشمگير بازارکار مهندسان مکانيک در ايران شده است. يک مهندس مکانيک در حال حاضر در زمينه هاي مختلفي فعاليت مي کند که از جمله آن ها مي توان به موارد زير اشاره کرد.
در زمينه طراحي

ماشين ها و دستگاه هايي که هر نوع محصولي را ساخته و بسته بندي مي کنند .

تجهيزات گردنده مانند پمپ ها، فشرده سازها(کمپرسورها)، دمنده ها، توربوماشين ها، توربين ها و موتورهاي درون سوز
مخازن تحت فشار، رآکتورها، مبادله کن هاي گرمايي، ديگ هاي بخار

سامانه هاي لوله کشي

طراحي اجزاء وسيله هاي نقليه مانند خودرو، کاميون، اتوبوس، هواپيما، قطار و
  ...

تجهيزات حمل مواد مانند تسمه نقاله ها، روبات ها و ......

طراحي کنترلر براي سيستم هاي ديناميکي

طراحي سيستم هاي تهويه مطبوع و گرمايش و سرمايش در ساختمان ها

در زمينه تحليل

شکست دستگاه ها

بهبود عملکرد و قابليت اطمينان

انتقال گرما

ارتعاشات مکانيکي، آکوستيک

پيزوالکتريک

در زمينه آزمايش

آزمايش کيفيت، امنيت و قابليت اطمينان فرآورده ها، دستگاه ها و فرآيندها

در زمينه فرآيندهاي ساخت و توليد

فرايندهاي ماشين کاري سنتي

فرايندهاي ماشين کاري غير سنتي

فرايندهاي شکل دهي شامل شکل دهي ورقي و حجمي

طراحي و ساخت قالب ها و قيود

روش هاي اتصال و جوشکاري

عمليات حرارتي

روش هاي ريخته گري

مترولوژي و سيستم هاي اندازه گيري

در زمينه هاي نوين

فناوري نانو

سيستم هاي ميکروالکترو مکانيکي(حسگري و عملگري)

سيستم هاي دارو رساني در ابعاد نانو

سيستم هاي سيالات ميکرو و نانو

نانو روبات ها

4- همکاري با مهندسان ديگر رشته ها
همکاري با مهندسان عمران، برق، شيمي و ..... به منظور طراحي واحدهاي توليدکننده، انواع فرآورده ها وکمک به نصب و راه اندازي ماشين آلات مختلف در صنايع.

5- مهمترين نرم افزارهاي مورد استفاده در مهندسي مکانيک
:ADAMS نرم افزار شبيه سازي و تحليل سيستم هاي ديناميکي
:Working Model
نرم افزار شبيه سازي و تحليل سيستم هاي ديناميکي
:LS-DYNA
نرم افزار شبيه سازي ضربه و فرايندهاي انفجاري
:AUTODYN
نرم افزار شبيه سازي ضربه و فرايندهاي انفجاري
:Ansys
 نرم افزاري براي تحليل مهندسي قطعات در تحليل هاي ديناميکي
:Abaqus
 نرم افزار تحليل نيروها و تنش ها
:Algor
 نرم افزار تحليل نيروها و تنش ها
:Cosmos
 نرم افزار تحليل نيروها و تنش ها
:Comsol
 نرم افزار تحليل نيروها و تنش ها
:NASTRAN
نرم افزار تحليل نيروها و تنش ها
:PATRAN NASTRAN
نرم افزاري براي مدل سازي و ايجاد مدل رياضي براي حلگر
:Marc
 نرم افزار تحليل نيروها و تنش ها
:Fluent
 نرم افزار شبيه سازي حرکت سيالات و حل معادلات مومنتوم به صورت عددي
 Gambit
: Fluent  نرم افزاري براي مدل سازي و ايجاد مدل رياضي براي حلگر
:Star-ccm+
نرم افزار محاسبات عددي سيالات
:FLO++
نرم افزار محاسبات عددي سيالات
:CFD++
نرم افزار محاسبات عددي سيالات
:OpenFoam
نرم افزار محاسبات عددي سيالات
:fidap
نرم افزار محاسبات عددي
سيالات:Ansys CFX  نرم افزار محاسبات عددي سيالات
:Autodesk Simulation CFD
نرم افزار محاسبات عددي سيالات
:Matlab
نرم افزاري براي نوشتن برنامه و محاسبات رياضي در مهندسي 
:Mathcad
 نرم افزار محاسبات رياضي و مهندسي 
:Maple
  نرم افزار محاسبات رياضي و مهندسي 
:Mathematica
 نرم افزار محاسبات رياضي و مهندسي  
:catia
نرم افزار طراحي قطعات  
:solidworks
نرم افزار طراحي قطعات
Pro/Engineer-Creo Pro/Engineer
نرم افزار طراحي قطعات
:NX Unigraphics
  نرم افزار طراحي قطعات
:Mechanical Desktop-Autodesk Mechanical
 نرم افزار طراحي قطعات
:Autodesk inventor
 نرم افزار طراحي قطعات 
:Autodesk Autocad
نرم افزار طراحي قطعات 
:Microstation
نرم افزار طراحي قطعات 
:PDMS
نرم افزار طراحيپلنت 
PDS
: نرم افزار طراحي پلنت
:CaePipe
نرم افزار طراحي پايپينگ
:AutoPipe
نرم افزار طراحي پايپينگ
:AutoPlant
نرم افزار طراحي پلنت و پايپينگ 
:EES
 نرم افزار شبيه سازي و تحليل سيستم هاي ترموديناميکي و حرارتي
:CATT2
نرم افزار جداول ترموديناميکي 
:Thermo-Calc
 نرم افزار شبيه سازي و تحليل سيستم هاي ترموديناميکي و حرارتي 
:Thermoflow
نرم افزار طراحي و شبيه سازي نيروگاه هاي حرارتي 
:Carrier HAP
نرم افزار قدرتمند طراحي سيستم هاي تهويه مطبوع از شرکت کرير آمريکا
:Aspen B-Jac
 نرم افزار طراحي مبدل هاي حرارتي
:Aspen HTFS
 نرم افزار طراحي مبدل هاي حرارتي 
:CFTurbo
 نرم افزار طراحي توربوماشينها 
:Numeca FINE/Turbo
 نرم افزار طراحي توربوماشين ها  
:Autodesk MEP
 نرم افزار ترسيم نقشه تأسيسات ساختمان 
:Autodesk Alias Automotive
 نرم افزار طراحي بدنه خودرو  
:GT Suite
 نرم افزار طراحي   موتور خودرو
:Engine Analyzer Pro
نرم افزار طراحي موتور خودرو 
:CarSim
 نرم افزار شبيه سازي و تحليل ديناميکي حرکت خودرو  
:Power shape
نرم افزار مدل سازي توليد قطعات  
:Power mill
 نرم افزار شبيه سازي توليد قطعات  
:MasterCAM
 توليد به کمک کامپيوتر  
:SurfCAM
 نرم افزار توليد به کمک کامپيوتر  
:Deform
نرم افزار آناليز شکلدهي  
:Procast
 نرم افزار شبيه سازي ريخته گري  
:COADE PVElite
 نرم افزار طراحي مخازن تحت فشار 
:COADE CAESAR II
نرم افزار تحليل تنش خطوط لوله
:COADE CADWorx
 نرم افزار طراحي پلنت
:COADE TANK
 نرم افزار طراحي مخازن ذخيره
:pipenet-pipeflow-pipesys-pipesim-pipephase
 نرم افزارهاي تحليل جريان پايپينگ  
:Piping systems fluid flow
 نرم افزار تحليل جريان پايپينگ 
:Epanet
 نرم افزار طراحي لوله کشي منطقه اي و شهري 


جدول شماره 1: تعداد دانشجويان مشغول به تحصيل و فارغ التحصيل

 

مقطع

تعداد دانشجويان مشغول به تحصيل در سال 1396

تعداد دانشجويان فارغ التحصيل تا سال 1396

دختر

پسر

مجموع

دختر

پسر

مجموع

کارداني جوشکاري

7

77

84

80

487

567

کارداني ماشين ابزار

9

56

65

117

460

577

کارشناسي مکانيک

29

231

260

19

42

61




جدول شماره 2 : اعضاي هيات علمي گروه مکانيک

نام و نام خانوادگي

مرتبه

سمت

رشته و گرايش

پست الکترونيک

محمد جعفريان

مربي

مدير پژوهشي

مهندسي مکانيک (تبديل انرژي)

 

jaafarian_mohammad@bam.ac.ir

 

محمد احسان کاظميان

مربي

عضو هيات علمي

مهندسي مکانيک (تبديل انرژي)

 

m.kazemian@bam.ac.ir

 

فرهاد محسني فر

مربي

سرپرست گروه مکانيک

مهندسي متالورژي (خوردگي)

 

f.mohseni@bam.ac.ir

 

ابوصالح نادري

استاديار

(طرح سربازي)

عضو هيات علمي

مهندسي مکانيک (طراحي کاربردي)

 

a.naderi@bam.ac.ir

 

هادي فرزان

دانشجوي دکترا

بورسيه

مهندسي مکانيک (تبديل انرژي)

 

Hadi.farzan@bam.ac.ir

 

مجتبي محمودي صالح آباد

دانشجوي دکتراي

بورسيه

مهندسي مکانيک (طراحي کاربردي)

 

عليرضا وحيدي

دانشجوي دکترا

بورسيه

مهندسي کشاورزي

 




کليه حقوق مادی و معنوی اين سايت متعلق به مجتمع آموزشی بم می باشد
Copyright @2012-2017 Bam University. All rights reserved.