شنبه 2 بهمن ماه 1395 ساعت 14:06
گروه زبان خارجي

 معرفي رشته مترجمي زبان انگليسي

 

رشته مترجمي زبان انگليسي يکي از رشته‌ها در دانشگاه‌هاي ايران است که در آن کار ترجمه از زبان فارسي به انگليسي و بالعکس به دانشجويان آموخته مي‌شود. اين رشته در سطح کارشناسي کارشناسي ارشدودکترادر بيشتر دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالي ايران وجود دارد. يک رشته نظري و عمومي با عنوان مطالعات ترجمه (که به يک زبان خاص مربوط نمي‌شود) در مقاطع بالاترهم وجود دارد در گذشته شعار اصلي دانشگاه و دانشگاهيان اين بود که: “علم قدرت است.” اما اکنون به اين نتيجه رسيدند که: “ترجمه قدرت است".با کمي دقت مي توان به حقيقت اين سخن که چندي پيش در سمينار يکي از دانشگاههاي انگلستان مطرح گرديد، پي برد. چرا که هر کشوري براي ارتباط سياسي، اجتماعي، اقتصادي، علمي، فرهنگي و حتي مذهبي با کشورهاي ديگر نياز به مترجماني قدرتمند و متبحر دارد. و اين مساله در ارتباط با زبان انگليسي اهميت بيشتري پيدا مي کند چون انگليسي زبان مادري حداقل ۱۲ يا ۱۳ کشور جهان است و به عنوان يک زبان بين‌المللي شناخته شده است.                                                                                         

دروس رشته مترجمي زبان انگليسي به سه بخش دروس عمومي، تخصصي پايه و تخصصي اصلي تقسيم مي شود که دروس عمومي و تخصصي پايه بين دو رشته زبان و ادبيات انگليسي و مترجمي زبان انگليسي مشترک است و دروس تخصصي اصلي مجزا مي باشد. يعني دانشجويان رشته مترجمي در اين بخش، انواع دروس ترجمه مثل ترجمه انفرادي، ترجمه پيشرفته، ترجمه متون ادبي و اصول و روش ترجمه را مي گذرانند و دانشجويان زبان و ادبيات انگليسي شعر، ادبيات نمايشي، رمان و تاريخ ادبيات انگليسي را مطالعه مي کنند. در ضمن لازم است گفته شود که حتي در بخش دروس تخصصي اصلي نيز واحدهاي مشترکي بين دو رشته وجود دارد که از جمله مي توان به زبان شناسي اشاره کرد. در ترم هاي اول اين رشته، چارچوب اوليه ترجمه و تفاوت زبان ها به دانشجويان آموزش داده مي شود و تئوري ترجمه به ساده ترين وجه مطرح مي گردد. در ترم هاي آخر نيز انواع تئوري هاي ترجمه مطرح شده و يک نگرش نظري کلي در مورد ترجمه به دانشجويان داده مي شود و همچنين دانشجويان به مرور ترجمه جملات کوتاه و بلند و سپس جملات پيچيده و مرکب و يا بندهاي طولاني و بالاخره ترجمه متون ادبي و يا متوني که داراي محتواي سنگيني هستند مي پردازند. در ضمن دانشجويان اين رشته با مطالعه درس زبان شناسي، ساختار زبان انگليسي را به جاي ياد گرفتن، لمس مي کنند. و به همين دليل سريع تر و مطلوب تر از زباني به زبان ديگر گذر کرده و قادر به ترجمه کتبي يا شفاهي زبان مي گردند. همانطور که يک دانشجوي زبان و ادبيات فارسي، پيش از ورود به دانشگاه زبان فارسي را آموخته و با ادبيات آن آشنا است و در دانشگاه به تجزيه و تحليل زبان فارسي (زبان شناسي، دستور زبان و اصول نگارش و ويرايش) و ادبيات (سبک شناسي، صنايع ادبي، انواع ادبي، متون نظم و نثر کلاسيک و تاريخ ادبيات) مي پردازد. دانشجوي زبان انگليسي نيز نبايد دانشگاه را محلي براي آموزش ابتدايي زبان بداند، بلکه بايد پيش از ورود به دانشگاه با زبان انگليسي آشنايي کامل داشته و سپس در دانشگاه با ادبيات و يا مترجمي زبان انگليسي آشنا گردد. اما متأسفانه بسياري از دانشجويان اين دو رشته، هنگام ورود به دانشگاه آمادگي لازم را ندارند و به قول يکي از اساتيد حتي سه دقيقه نمي‌توانند انگليسي صحبت کنند و يا بدون ده ها غلط ساختاري و واژگاني متني ساده را به انگليسي بنويسند. مشکل عمده دانشجويان زبان انگليسي در بدو ورود به دانشگاه اين است که آن ها تاکنون زبان را به صورت نظري ياد گرفته اند نه عملي. يعني از گرامر انگليسي اطلاع دارند اما نمي‌توانند به اين زبان صحبت کنند. به همين دليل اساتيد ناگزيرند طي سه ترم اول، دروس پايه زبان شامل خواندن، نگارش و مکالمه را آموزش دهند و سپس وارد دروس اصلي و اختصاصي زبان و ادبيات انگليسي شوند. دانشجوي مترجمي انگليسي بايد در بدو ورود به دانشگاه تسلط کاملي به زبان انگليسي داشته باشد و سپس وارد اين رشته گشته و در دانشگاه با اصول و روش ترجمه يا زبان شناسي آشنا گردد. همچنين يک دانشجوي مترجمي بايد به زبان فارسي تسلط کامل داشته باشد چون ترجمه از هر زباني به زبان فارسي علاوه بر مهارت در زبان انگليسي به مهارت بيشتري در زبان و نگارش فارسي نياز دارد. البته صرف دانستن دو زبان، انسان را مترجم نمي‌کند بلکه بايد دانشجو اطلاعات عمومي خوبي داشته باشد. مثلاً نمي‌شود چيزي از فلسفه ندانست و يک کتاب فلسفي را ترجمه کرد و يا بدون اطلاع از زندگي، افکار و دوران تاريخي يک نويسنده، يکي از کتابهايش را ترجمه نمود. هر دانشجويي که اطلاعات عمومي خوبي داشته باشد، در اين رشته موفقتر است. چون دانشجوي اين رشته گاه مجبور مي شود متن هاي پيچيده و سنگيني را در زمينه هاي مختلف ترجمه کند، بنابراين بايد با علوم مختلف آشنا باشد. همچنين بايد به هدفي که به خاطر آن زبان انگليسي را فرا مي گيرد، خيلي علاقه‌مند باشد تا در دوران تحصيل با تکيه بر علاقه خويش، سختيها و مشکلات را پذيرا شده و با پشتکار و تلاش موفق گردد.                                                                                          

                                                                  

وضعيت بازار کار رشته هاي مترجمي زبان هاي خارجي

 

امروزه يکي از مشکلاتي که فراروي جوامع بشري قرار دارد و مسئولان کشورهاي مختلف را به چالش کشيده است، معضل بيکاري مي باشد. همواره ايجاد و گسترش فرصت هاي شغلي براي دولت ها کار طاقت فرسايي بوده که اين قبيل مشکلات براي کشورهاي در حال توسعه و بخصوص آنهايي که جمعيت جواني دارند بيشتر مشهود است. کشور ما نيز نه تنها از هجوم امواج اقتصادي و فرهنگي حاصل از معضل بيکاري مستثني نيست، بلکه به دليل ترکيب جوان جمعيت، در معرض شديدترين آسيب ها قرار دارد. مروزه در ايران خانواده اي يافت نمي شود که يک يا چند نفر جوان بيکار و عموماً تحصيلکرده نداشته باشد. حل مشکل بيکاري و اشتغال نيرو هاي جوان از نظر کارشناسان علم اقتصاد امري پيچيده و مستلزم اجراي برنامه هايي چندجانبه و مستمر است. افزايش ظرفيت هاي اشتغال در کشور منوط به رشد اقتصادي پايدار، تعامل گسترده با جهان، درجه آزادي در اقتصاد و توجه همزمان به طرح هاي بزرگ و ملي در کنار پرداختن به سرمايه گذاري در طرح هاي کوچک و زودبازده است. اجراي يک طرح اقتصادي و ايجاد ظرفيت هاي جديد اشتغال در دنياي پر از رقابت امروز واقعاً کاري دشوار و مستلزم برخورداري از دانش لا زم در امور فني، مالي و بازاريابي و تجارت است. ما در مورد رشته مترجمي زبان هاي خارجي که در دانشگاه ها عرضه مي گردد و آنچه قابل بيان است عبارتست از اينکه تحصيل در اين رشته ها قابليت ها و توانايي ما را براي حضور در بازار کار فراهم نمي نمايد. اما اگر تحصيلات دانشگاهي رشته هاي مترجمي همراه با تلاش و پيگيري هاي مستمر دانشجو صورت پذيرد و در طول تحصيل خود، همت خود را به صورت کامل بر مطالعه آثار خارجي و کار عملي ترجمه قرار دهد، امکان فعاليت در بازار کار را مي تواند بهتر فراهم نمايد. درس زبان فرار است و اگر از آن خوب استفاده نکنيم و براي محل کار خود تدبيري نينديشيم دچار مشکل جدي خواهيم شد.                                                                                                                 

 

مترجمان به هنگام جست وجوي شغل چه بايد بکنند؟

 

وقتي جست وجوي شغلي را آغاز مي کنيد، بايد از تمام مهارت ها و توانايي هايي که در طول دوران دانشجويي کسب کرده ايد، بهره بگيريد. براي شروع بد نيست يک رزومه کاري جمع و جور، مرتبط و به روز براي خود درست کنيد. سعي کنيد در اين رزومه به روشني مهارت ها و دستاوردهاي خود را نشان دهيد. بياد داشته باشيد که معمولاً رزومه کاري نخستين چيزي است که کارفرمايان در مورد شما مي بينند. سپس بايد روي مهارت هاي "معرفي شخصي" کار کنيد و مثلاً بفهميد که چطور بايد در مصاحبه ها حاضر شويد. کارفرمايان از شما انتظار دارند که نشان دهيد مهارت هايت چطور مي تواند با نيازهاي شغلي آنها مرتبط باشد. در ضمن بايد مستنداتي همچون مدارک تحصيلي، دوره هاي آموزشي که گذرانده ايد و توصيه نامه را ارائه دهيد تا کارفرما از صحت و سقم ادعاهاي شما اطمينان حاصل کند. بنابراين لازم است در طول دوران تحصيل اين مستندات را با دقت گردآوري کنيد. در حقيقت هر چه زودتر به جمع آوري سوابق کاري و تحصيلي اقدام کنيد، بهتر است. سعي کنيد براي يادداشت کارها و فعاليت هاي مهم و ارزشمندي که انجام مي دهيد، دفترچه اي تهيه کنيد. هر دستاوردي هر چند کوچک، ارزش نوشتن را دارد. به طور مثال اگر به همراه دوستانتان يک مراسم خيريه ترتيب داده ايد، در دفترچه بنويسيد که چقدر پول جمع کرديد، چه تعداد آدم به مراسم آمدند و اينکه شما چه نقشي در مراسم داشتيد. اين کار را به يکي از عادت هاي شخصي تبديل کنيد تا در هنگام مصاحبه اطلاعات جامعي از تاريخچه شغلي خود به همراه داشته باشيد.                                                                                            


تاثير داشتن يک رزومه خوب بر اشتغال مترجمان


رزومه متني است چند صفحه اي حاوي اطلاعات و مشخصات فردي که قبل از مصاحبه در اختيار کارفرمايان قرار گرفته و به آنان امکان مي دهد تا ارزيابي اوليه اي از توانايي هاي شغلي شما داشته باشند. در واقع رزومه بايد تصويري ذهني از شما و فعاليت هاي شغليتان به خواننده ارائه کند. از اين حيث رزومه جنبه اي تبليغاتي دارد. بدين ترتيب که ويژگي هاي مؤثر و مفيد خود را در اختيار کارفرما قرار مي دهيد و به نوعي سعي مي کنيد تا وي را متقاعد کنيد که از بين چندين داوطلب، شما را براي شرکت در مصاحبه انتخاب کند. رزومه بايد به طور مثبتي مهارت ها و توانايي هاي شما را نشان دهد. رزومه در عين حال که بايد کاملاً صادقانه باشد، در آن جايي براي تعارفات و شکسته نفسي نيست.                                                              

اصول حرفه اي بودن مترجمان را مي توان به اختصار اين گونه برشمرد

 

 دغدغه مندي : کار ترجمه براي شما، مسأله و دغدغه باشد، يعني شما به هر علت (مأموريت شخصي خود، نياز مالي، دغدغه علمي و ...) با علاقه و خواست خود پا به عرصه ي ترجمه بگذاريد و بياييد تا مسأله اي را حل کرده و گره اي را بگشاييد.                                                                                                                                 

 جديت: کار ترجمه براي شما يک مسأله ي عادي يا فرعي نباشد. براي تفريح يا وقت گذراني هم اين رشته را برنگزينيد. رويکرد شما به اين رشته شوخ طبعانه و تفنني نباشد بلکه در کار ترجمه مصمم و جدي باشيد و آن را با نظم فراوان و وقت گذاري کافي انجام دهيد.                                                                                             

  دانش و خردمندي: در حوزه ي ترجمه اِشراف فکري داشته باشيد. بدانيد در اين زمينه، چه چيزي مهم است و چه چيزي مهم نيست؛ چقدر مهم است، و کجا و کي اهميت بيشتر يا کمتري دارد؛ و در يک کلام خلاقانه و آينده نگرانه به ارتقاي وضعيت انديشيده و راهکارهاي آن را ابداع نماييد.                                                                          

تجربه فراوان: در اثر تجربه و ممارست فراوان در ترجمه، درکي عميق و ژرف يافته و تمامي مهارت ها و توانمندي هاي مورد نياز را به دست آوريد. تمامي راه و چاه موضوع را ديده و بشناسيد، و قاد شويد خود را با هر محيط کاري وفق دهيد و فرهنگ سازماني کار خود را درک کرده و در صورت امکان ارتقا دهيد.                                              

لذت بردن: از انجام کار ترجمه لذت ببريد. ترجمه را صرفاً براي رفع حاجت و گذران امور و به صورت بي ميلانه و انفعالي انجام ندهيد. بلکه دائماً از انجام اين کار، لذت ب بريد و آن را با شوق و ذوق وافر پي گيري کنيد.                                        

احترام گذاري: براي همکاران، مشتريان، کارفرمايان و در يک کلام سازمان خود، نهايت احترام و ادب را قائل شويد. احترام گذاري به ديگران براي شما واقعاً ارزشمند باشد، به ويژه براي پيش کسوتان، استادان و بزرگان، ارزش و احترام مضاعفي در نظر بگيريد. احترام به شئونات محيط کار و رعايت اصول اخلاقي، رشد حرفه اي شما را تضمين مي کند.                                   

يادگيري مستمر: دائماً در کار ترجمه بيآموزيد و در هر مرحله و هر دفعه از انجام کار ترجمه، سعي کنيد نکته اي را آموخته و دست خالي از اين تجربه برنگرديد. قطعاً نبايد به هيچ قيمتي يادگيري شما در اين حوزه متوقف گردد.                                

دلسوزي و تعهد: ترجمه را دلسوزانه و متعهدانه انجام دهيد. به کار خود و سازمانتان تعلق خاطر داشته باشيد و ترجمه را از آنِ خود بدانيد. جوشِ کارتان را بزنيد و به هيچ وجه بي تفاوت يا کم توجه به آن نباشيد. همواره متعهد به انجام کارتان به صورت احسن باشيد.                                                                                                        

عدم نوميدي :  هيچگاه نوميدي بر شما مستولي نگردد و به راحتي از ميدان بدر نشويد. به کار ترجمه دلگرمي داشته باشيد و از شکست نهراسيد. به علاوه همواره متعهدانه قادر به مديريت بحران هاي سازماني باشيد.                                     

بهره وري: بازده کار شما بالا باشد. اثر بخشي و کارآيي زيادي داشته باشيد. از سرعت و دقت کافي در ترجمه برخوردار شويد و در کارهايتان خلاقيت و نوآوري به خرج دهيد. با هزينه کمتر، ارزش افزوده ي بيشتري (براي خود يا سازمانتان) ايجاد کنيد (و البته بايد حتماً درآمد مناسب و شايسته اي نيز خواهيد داشت). ترجمه شما کيفيت داشته باشد و باعث رضايت سازمان و مشتريان گردد.                                                                                            

 

وضعيت شغلي رشته هاي مترجمي زبان هاي خارجي

 

 1) امکان تدريس اين رشته ها در مراکز آموزشي دولتي و خصوصي بخشي از بازار کار اين رشته ها را فراهم آورده است.

2) کار مترجمي اين رشته ها در صورتي که گرايش مترجمي را انتخاب کرده باشيد موقعيت مناسبي را براي شما فراهم مي کند.          

3) وزارت امور خارجه به عنوان اصلي ترين مرکز جذب دانشجويان فارغ التحصيل دانشکده هاي زبان سراسر کشور محسوب مي شود و تعامل بين دانشکده زبان هاي خارجي با وزارت خارجه گرچه در شکل ايده آل خود قرار ندارد ولي در آينده نه چندان دور اين ارتباط به نحو مطلوبي شکل خواهد گرفت.                                                                 

4) بازار کار رشته هاي مترجمي زبان هاي خارجي ارتباط مستقيمي با خارجيان و کار در خارج از کشور دارد و اين نحو ارتباط مي تواند در اين بخش ها صورت پذيرد.                                                                                

5) در بخش فرهنگ: ارتباطات و رفت و آمدهايي که در اثر برگزاري سمينارها، جشنواره ها، نمايشگاه ها و مانند آن برگزار مي شود فضاي مناسبي براي استفاده از دانش آموختگان اين رشته هاست.                                             

6) رونق بازار ترجمه آثار خارجي در اثر حمايت هاي بخش دولتي و خصوصي مي تواند اشتغال مناسبي باشد براي تحصيل کردگان اين رشته ها.                                                                                                          

7) در بخش صنعت: رفت و آمد در بخش صنعت و بازرگاني و به طور عموم در حوزه اقتصاد بسيار گسترده است و حضور مترجمان در کارخانه ها، ادارات و وزارتخانه ها براي ارتباط با بخش هاي خصوصي و دولتي کشورهاي خارجي بخش وسيع و مهمي است براي جذب دانش آموختگان رشته هاي زبان خارجي.                                                 

8) استفاده از اينترنت و منابع خارجي در بخش هاي خصوصي و دولتي و ارتباط آنها با دنياي خارج بسيار گسترده شده و دانستن زبان خارجي و تسلط بر يک زبان به نحوي که بتوان مخاطب را جذب نمود موقعيت خوبي را فراهم نموده است.                      

دانشجوي خوب گرايش مترجمي مي تواند يک فارغ التحصيل موفق باشد و در نتيجه فرصت هاي شغلي زيادي را دارد. براي مثال مي تواند جذب صدا وسيما، خبرگزاري ها، وزارت جهادکشاورزي و وزارت امورخارجه شده و يا در سازمانها و موسسات خصوصي که با خارج از کشور ارتباط دارند و نيازمند مترجم هستند، فعاليت کند. يک فارغ التحصيل ادبيات انگليسي نيز مي توانددر حوزه کاري خود به ترجمه بپردازد يعني متون ادبي از جمله داستان يا شعر را ترجمه کند.                                                

 در پايان آنچه شايان ذکر  مي باشد اين نکته است که وسعت بازار کار هر يک از زبان هاي خارجي متفاوت است. مطمئناً مترجمي زبان انگليسي به جهان فراگيري آن در جهان نسبت به رشته هاي ديگر زبان کارآمدتر و داشتن شغلي مناسب براي اين رشته در دسترس تر است.                                                                                                  

 

دروس رشته مترجمي زبان انگليسي


کليه حقوق مادی و معنوی اين سايت متعلق به مجتمع آموزشی بم می باشد
Copyright @2012-2017 Bam University. All rights reserved.